การเปิดชั้นเรียนระดับชาติ ครั้งที่ 19 ภายใต้กรอบแนวคิด “การศึกษาสำหรับยุคแห่งปัญญาประดิษฐ์” (Conference on Education for the AI Era)

เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2569 ณ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (พญาไท) มูลนิธิการศึกษาเพื่อการพัฒนาทักษะการคิด (EDTS) ผนึกกำลังร่วมกับศูนย์ความเป็นเลิศด้านคณิตศาสตร์ (CEM) สำนักงานราชบัณฑิตยสภา ศูนย์วิจัยคณิตศาสตรศึกษา (CRME) สมาคมคณิตศาสตรศึกษา (ประเทศไทย) (TSMEd) จัดงานใหญ่ระดับประเทศ “การเปิดชั้นเรียนระดับชาติ ครั้งที่ 19” (The 19th National Open Class) ภายใต้กรอบแนวคิด “การศึกษาสำหรับยุคแห่งปัญญาประดิษฐ์” (Conference on Education for the AI Era) โดยได้รับความสนใจอย่างล้นหลามจากผู้บริหาร นักวิชาการ คณาจารย์ และนักศึกษาเข้าร่วมงานทั้งในรูปแบบ Onsite และ Online รวมกว่า 600 คน
การจัดงานในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อเผยแพร่นวัตกรรม “การศึกษาชั้นเรียนด้วยวิธีการแบบเปิด” (Transformative Lesson Study incorporating Open Approach - TLSOA) ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่พัฒนาภายใต้ความร่วมมือกับโครงการ APEC Lesson Study และเครือข่ายนานาชาติมาอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 20 ปี มุ่งยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ผ่านแนวคิด “ชั้นเรียนจริง” (Lived Classroom) ที่เปิดพื้นที่ให้ครู นักวิจัย และผู้เข้าร่วมงานได้เรียนรู้ร่วมกันจากกระบวนการคิดของนักเรียนในสถานการณ์จริง
ในพิธีเปิดงานได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภา เป็นประธานในพิธี โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์ กล่าวรายงานถึงบทบาทสำคัญของ “Open Class” ในฐานะหน่วยวิเคราะห์คุณภาพการศึกษา (Unit of Analysis) และกลไกหลักในการพัฒนาวิชาชีพครูเพื่อขับเคลื่อนระบบการศึกษาไทยสู่มาตรฐานสากล
วิสัยทัศน์ผู้นำทางการศึกษาต่อการสร้างทุนมนุษย์ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ยงค์วิมล เลณบุรี ผู้อำนวยการ CEM และราชบัณฑิต ได้เน้นย้ำถึงการวางรากฐานการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่แข็งแกร่งเพื่อสร้าง “ทุนมนุษย์” ที่มีคุณภาพ โดยระบุว่า CEM ได้สนับสนุนเครือข่ายนักวิจัยผ่าน 13 สถาบันทั่วประเทศมานับทศวรรษ เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การปฏิรูปการศึกษาในระดับนโยบายต่อไป
ขณะที่ ดร.สุเมธ แย้มนุ่น ประธานคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจเพื่อบริหารโครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ประกาศผลักดันให้นวัตกรรม Open Class เป็น “แกนหลัก” ในการขับเคลื่อนโครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2570–2582) เพื่อพัฒนาโรงเรียนฝึกหัดครูให้ครอบคลุมทุกอำเภอทั่วประเทศ มุ่งลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความยั่งยืนทางการศึกษา ซึ่งปัจจุบันโครงการอยู่ระหว่างการนำเสนอเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี
ด้าน ศาสตราจารย์ ดร.ภาวิช ทองโรจน์ หัวหน้าศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญเพื่อการปฏิรูปการศึกษา (HTER) ให้ความเห็นว่า TLSOA คือ “Roadmap การปฏิรูปจากฐานราก” ที่มีความยืดหยุ่นสูงและสามารถเชื่อมโยงเข้ากับระบบเดิมได้ทันที พร้อมเผยแผนขยายผลผ่าน STEM Education Center ไปยังสถาบันผลิตครูทั่วประเทศ โดยเริ่มต้นที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยนครพนม และมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
หนึ่งในไฮไลท์สำคัญของงาน คือ การบรรยายพิเศษหัวข้อ “Education Assessment in the Digital Era: from Japanese Experience in TIMSS” โดย Assoc.Prof. Fumi Ginshima ผู้เชี่ยวชาญจากกระทรวงศึกษาธิการ ประเทศญี่ปุ่น (MEXT)
นอกจากนี้ ยังมีการเปิดชั้นเรียนจำนวน 3 ชั้นเรียน ได้แก่ ชั้นเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 6 โดย Mr. Takao Seiyama จากประเทศญี่ปุ่น ชั้นเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายและระดับอุดมศึกษา โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ยงค์วิมล เลณบุรี และชั้นเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดย อาจารย์ ดร.ชนิกา เสนาวงค์ษา ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้สังเกต วิเคราะห์ และสะท้อนผลการเรียนรู้ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญทั้งไทยและต่างประเทศ
อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญ คือ การสะท้อนผลชั้นเรียน (Reflection) โดยทีมผู้เชี่ยวชาญจากประเทศไทยและญี่ปุ่น ซึ่งเน้นการพัฒนาทักษะการวิจัยในชั้นเรียนผ่านกระบวนการ Anticipation – Observation – Reflection Skills อันเป็นหัวใจสำคัญของนวัตกรรม TLSOA
ช่วงท้ายของงาน รองศาสตราจารย์ ดร.ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์ ได้บรรยายพิเศษในหัวข้อ “Open Class as a Model for STEM Education in Digital Era” สะท้อนบทบาทของ Open Class ในการพัฒนาทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และการเตรียมกำลังคนให้พร้อมต่อโลกยุค AI
การจัดงานครั้งนี้สะท้อนความร่วมมืออย่างเข้มแข็งของเครือข่ายด้านการศึกษา ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ ในการขับเคลื่อน “Open Class” ให้เป็นกลไกสำคัญของการ Transform ระบบการศึกษาไทย ผ่านการเรียนรู้ร่วมกันจากห้องเรียนจริง เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืนในอนาคต